Ψεύτης Ήλιος

Στην Σοβιετική Ένωση του 1936 και του Στάλιν, σε ένα σκηνικό βγαλμένο από τις πιο κλασικές σελίδες του ρώσικου θεάτρου, ο διακεκριμένος συνταγματάρχης της Επανάστασης Σεργκέι Κοτόφ, απολαμβάνει μια ηλιόλουστη ημέρα με την νεαρή γυναίκα του, την αξιολάτρευτη κόρη του και την υπόλοιπη φαμίλια. Γέλια, τραγούδια, αναμνήσεις, χοροί και στιγμές γεμάτες ζωή συνθέτουν την απόλυτη ευτυχία και η επίσκεψη του Μίτια, παιδικού φίλου της γυναίκας του Κοτόφ, προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη χαρά στο σπίτι.

Όμως πίσω από την εικόνα, χαρακτήρες και ιδεολογίες, βιώματα και όνειρα, προσδίδουν την δική τους ερμηνεία στην τελική αλήθεια και την μεγάλη προδοσία που όλοι αργά ή γρήγορα κάποτε γνωρίζουν. Και την γνωρίζουν τραγικά, βλέποντας τον επίπλαστο κήπο της Εδέμ να καταρρέει.

O Μίτια δεν είναι απλώς ο παλιός φίλος της οικογένειας και ο ήλιος που δίνει ζωή στο εξοχικό των Κοτόφ και κατ’ επέκτασην σε ολόκληρη τη σοβιετική κοινωνία, δεν είναι τόσο αθώος όσο δείχνει.

Το αριστούργημα του Νικήτα Μιχάλκοφ κέρδισε το Oscar Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας το 1994, το Μέγα Βραβείο Κριτών στις Κάννες και το σεβασμό όλων.

Ακόμα και οι πιο σκληροπυρηνικοί «σύντροφοι» δυσκολεύονται να αμφισβητήσουν το κινηματογραφικό μεγαλείο αυτού του Ήλιου όσο και αν διαφωνούν με το πολιτικό του «διά ταύτα». Και διαφωνούν πολύ, χωρίς όμως να μπορούν ακριβώς να εξηγήσουν πού.

Η απόλυτη ταινία. Η απόλυτη μαγεία.

Γνωρίζεσαι με τους Κοτόφ, και συμμετέχεις στις υπέροχες στιγμές τους, μην μπορώντας καν να διανοηθείς ότι αυτό το μοναδικό σκηνικό μπορεί να επισκιαστεί από το παραμικρό. Παρασύρεσαι από την γλυκιά ζέστη του ήλιου και την χαρούμενη ατμόσφαιρα του σπιτικού και αρνείσαι να σκεφτείς ότι κάτι δεν πάει καλά, παρόλο που βλέπεις ότι κάτι κακό συμβαίνει με τα σπαρτά σου, με τις δοκιμές αερίων, με τις πυρετώδεις ετοιμασίες του αερόστατου.

Ψεύτικος ήλιος, ψεύτικοι ηγέτες.

Η απόλυτη μαεστρία.

Είσαι μέσα στα τόσο οικεία πλάνα και την θαλπωρή τους και χορεύεις ανέμελος βαλς. Αφήνεσαι στο παραμύθι και γίνεσαι μπολσεβίκος. Κατεβαίνεις στο ποτάμι για μπάνιο, πειράζεις την υπηρέτρια, γελάς σαν παιδί. Ξεχνιέσαι στον έρωτα και συζητάς ώρες γύρω από το μεσημεριανό τραπέζι.

Λιάζεσαι από την ευτυχία μέχρι που καίγεσαι από την αλήθεια. Γιατί το καθεστώς που πιστεύεις ότι σου έχει εξασφαλίσει αυτή την ζωή, δεν μπορεί να κρύψει το σκληρό του πρόσωπο όπως ακριβώς δεν μπορείς να ξεφύγεις από την ασύγκριτη δύναμη του ήλιου όταν τον κοιτάς κατάματα.

Πολυπόθητη ουτοπία, μαγική εικόνα.

Δεν είναι μόνο η καλλιτεχνική αρτιότητα που δίνει στον «Ψεύτη Ήλιο» μια θέση στην χρυσή λίστα του παγκόσμιου κινηματογράφου, το άριστα δομημένο σενάριό του που σε έχει μεθύσει πριν καν το καταλάβεις και η νοσταλγία για μια θεοποιημένη ιδεολογία που ζήσαμε μόνο στα βιβλία και τις θεωρίες.

Είναι και οι σπουδαίες ερμηνείες σε συνάρτηση με τα κρυμμένα και τα φανερά μηνύματα που σε οδηγούν σε μια αναπόφευκτη μετωπική σύγκρουση με την Ιστορία που διαβρώνει και διαψεύδει οράματα, πολιτικές και συνειδήσεις.

Ξεκινώντας από τον ίδιο τον Μιχάλκοφ που υποδύεται τον στρατηγό και την μικρή του κόρη Νάντια, ως τον διανοούμενο και συγκλονιστικό Μίτια που σαν άλλος πλανόδιος ζογκλέρ σαν να χει μόλις βγει απ’τα παριζιάνικα σοκάκια παίζοντας ακόμα με τις μουσικές και τους περαστικούς, μέχρι και τον πιο μικρό ρόλο, καταλήγεις να μην μπορείς να ξεχωρίσεις τον θύτη από το θύμα επειδή ακριβώς όλοι βρίσκονται κάτω από τον ίδιο ήλιο, κάτω από την ίδια πλάνη.

Κι όλα αυτά μονάχα σε μία ημέρα, που όμως κλείνει μέσα της μια ολόκληρη εποχή.

Μία ανατολή και μία δύση. Του σταλινισμού και της ψευδεπίγραφης καρποφορίας του.

Περιττό να τονιστεί πόσο πανέμορφο και σπάνιο είναι και το σάουντρακ της ταινίας. Σπάνιο όχι μόνο για την βαθειά λυρικότητά του και τις αναμνήσεις που «κεντάει» στην ψυχή, αλλά γιατί δυστυχώς είναι ένα από τα πλέον δυσεύρετα στην αγορά.

Ακόμα πιο περιττό φυσικά να τονιστεί πως οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, καταστάσεις, άλλα πολιτεύματα ή και άλλους ήλιους γενικά, είναι εντελώς συμπτωματική και ουδεμία σχέση έχει με την πραγματικότητα. Αλοίμονο…

 

Παραγωγή: Ρωσία-Γαλλία (1994)

Σκηνοθεσία: Nikita Mikhalkov

Σενάριο: Rustam Ibragimbekov

Ηθοποιοί: Nikita Mikhalkov, Oleg Menshikov, Nadezhda Mikhalkova, Ingeborga Dapkunaite

Διάρκεια: 135 λεπτά

 

 

 

 

 

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.