Λευκές Νύχτες

«Ήμουν 26 ετών το 1974 και η ζωή ήταν πολύ γενναιόδωρη μαζί μου» θυμάται ο Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ. «Κατάφερα να έχω δικό μου θέατρο, κάτι που σπανίζει για τα δεδομένα της Ρωσίας. Είχα προνόμια και ανέσεις οι οποίες για την τότε εποχή ήταν απαγορευμένες στους περισσότερους πολίτες» λέει ο χορευτής, χωρίς όμως να δείχνει να νοσταλγεί τις παλιές καλές ημέρες. Η καριέρα του πήγαινε πολύ καλά. Επειτα ήταν και πολύ καλός διπλωμάτης καθώς κατάφερε να έχει καλές σχέσεις με όλους τους πολιτικούς της Ρωσίας. Αν και υπήρχαν κάποιες στιγμές όπου στα κρυφά διάβαζε μερικά παράνομα έντυπα, αυτό δεν τον έκανε ποτέ να διαφωνήσει με το πολιτικό καθεστώς της Ρωσίας ­ τουλάχιστον όχι δημοσίως. «Για μένα προσωπικά η πολιτική έμοιαζε με εφιάλτη» ομολογεί ο Μπαρίσνικοφ, «ήμουν όμως τυχερός διότι κατάφερα μέσω της δουλειάς μου ­ παρά την προκλητική αδιαφορία μου για το κομμουνιστικό καθεστώς ­ να περνάει ο λόγος μου στους εκάστοτε πολιτικούς της χώρας. Κάτι που άλλοι στην ηλικία μου και παρά το γεγονός ότι είχαν αφιερώσει ολόκληρη ζωή στο κόμμα δεν το κατάφεραν ποτέ. Ηξερα τα πάντα: ποιοι ήταν οι πληροφοριοδότες, ποιοι οι μυστικοί υπάλληλοι της KGB κτλ. Ποτέ όμως δεν άνοιξα το στόμα μου».

Τα πράγματα όμως δεν έμειναν για πολύ καιρό ρόδινα. Εναν χρόνο αργότερα, όταν ο διάσημος χορευτής επέστρεψε από το Λονδίνο όπου είχε πάει με τον θίασό του, τον επισκέφθηκαν οι άνδρες της KGB. «Τα ξέρουμε όλα για σένα» ήταν τα λόγια τους. Η αλήθεια ήταν ότι ο Μπαρίσνικοφ είχε συναντηθεί στο Λονδίνο με τη Μαργκότ Φοντέιν και τον Ρούντολφ Νουρέγεφ καθώς επίσης ότι έζησε μια μικρή ερωτική περιπέτεια με μια Αμερικανίδα. Η ανάκριση αυτή έκανε τον χορευτή να καταλάβει ένα πράγμα: παρακολουθούσαν την κάθε κίνησή του. Αυτό τον φόβισε πολύ διότι θα εμπόδιζε τη μετέπειτα καριέρα του στη Δύση και ενδεχομένως να μην μπορούσε καν να ξαναεπισκεφθεί την Ευρώπη δίνοντας κάποια παράσταση. «Είχα καταλάβει ότι η ζωή μου πλέον γινόταν όλο και πιο πολύπλοκη» θα πει ο Μπαρίσνικοφ, του οποίου το πρόβλημα δεν ήταν τόσο ο φόβος για την προσωπική του ασφάλεια όσο το γεγονός ότι υπήρχε μία πιθανότητα στις χίλιες να μην μπορεί να δουλέψει στο εξωτερικό. Ενα άλλο πρόβλημα που άρχισε να δημιουργείται ήταν με το διαμέρισμα του χορευτή, το οποίο βρισκόταν ακριβώς δίπλα από την ιαπωνική πρεσβεία.

Μία ημέρα τον επισκέφθηκε ένας ανώτατος αξιωματικός της KGB και τον ρώτησε αν θα μπορούσαν να τοποθετήσουν ηλεκτρονικά ακουστικά συστήματα για παρακολουθήσεις στα δωμάτια του σπιτιού του. Η απάντηση, βεβαίως, που έλαβαν ήταν όχι. «Η κυβέρνηση είχε αρχίσει να με ενοχλεί θυμίζοντάς μου με διαφόρους τρόπους ότι ήρθε η σειρά μου να κάνω το καθήκον μου για τη χώρα. Δεν είναι ότι δεν θέλω να βοηθήσω την πατρίδα μου αλλά τα κατασκοπικά, οι παρακολουθήσεις, οι μυστικοί υπάλληλοι κτλ. δεν ήταν στο αίμα μου». Ετσι έφθασε η στιγμή που έπρεπε να αποφασίσει τι θα κάνει: Θα έμενε στη Ρωσία ή θα έφευγε για το εξωτερικό; Αν επέλεγε το δεύτερο, η απόδραση θα ήταν πολύ δύσκολη.

Ο Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ είχε ένα μικρό αυτοκίνητο το οποίο μετά από ένα ατύχημα αποφάσισε να το πουλήσει. Ξαφνικά η KGB μπήκε και πάλι στη ζωή του. «Μου είπαν ότι, αν τους πλήρωνα μετρητά, τότε θα μου έδιναν ένα ολοκαίνουργο Volkswagen, το οποίο ήταν τότε για τη Σοβιετική Ενωση το πιο ακριβό και καλό αυτοκίνητο. Εγώ δεν είχα το απαιτούμενο ποσό που μου ζητούσαν ­ και προπαντός σε μετρητά. Εκείνοι τότε μου πρότειναν να πάρω δάνειο προκειμένου να έχω ένα καινούργιο και καλό αυτοκίνητο που δεν θα μου παθαίνει συνέχεια ζημιές κτλ. Βεβαίως κατάλαβα αμέσως το κόλπο τους. Πρώτον, αν μου έδιναν δάνειο για την αγορά του αυτοκινήτου θα με είχαν στο χέρι τους και δεν θα μπορούσα να δραπετεύσω ανά πάσα στιγμή για τη Δύση και, δεύτερον και κυριότερο, θα με ήθελαν πληροφοριοδότη τους». Παρά το γεγονός ότι ο Μπαρίσνικοφ ήξερε ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις, αγόρασε το αυτοκίνητο. Ετσι η πίεση ολοένα και μεγάλωνε από την πλευρά της KGB ενώ το κακό ήρθε και έδεσε με τον θάνατο του δασκάλου του στο μπαλέτο «Αλεξάντρ Πούσκιν», με τις καλλιτεχνικές αλλαγές στο θέατρο «Kirov» καθώς και με τον χωρισμό του από τη φιλενάδα του.

Παρά τις συνεχείς ενοχλήσεις των μυστικών υπαλλήλων και τις στενοχώριες του, ο Μπαρίσνικοφ θα πει: «Ηξερα ότι ήμουν ένας πολύ καλός χορευτής, ένας από τους καλύτερους του κόσμου. Αλλά αυτό δεν έκανε τα μυαλά μου να πάρουν αέρα. Αγαπούσα πολύ τη χώρα μου. Ηθελα να ζήσω στη Ρωσία γιατί ένιωθα ότι εδώ ανήκω και ότι εδώ πρέπει να προσφέρω το έργο μου. Επρεπε να επιβιώσω με το σύστημα της Σοβιετικής Ενωσης, όποιο και αν ήταν αυτό». Σύντομα οι απόψεις του άλλαξαν όταν επισκέφθηκε για δουλειές το Τορόντο του Καναδά και συνάντησε έναν παλιό καλό του φίλο. Πέρασαν κάποιες ξέγνοιαστες ημέρες στο Τορόντο και κατάλαβε ότι η ζωή μακριά από το καθεστώς της Σοβιετικής Ενωσης είναι πολύ καλύτερη. Αρχισε να καλλιεργεί την ιδέα να μείνει μόνιμα στον Καναδά και να γλιτώσει μια για πάντα από τις πιέσεις της KGB.

«Το μόνο που με βασάνιζε ήταν ότι η μη επιστροφή μου στη Ρωσία θα σήμαινε για τους άλλους ότι φοβήθηκα να αναλάβω τα καθήκοντά μου ως πολίτη και ότι με έπνιγε το κομμουνιστικό καθεστώς». Τελικά ο Μπαρίσνικοφ πήρε τη μεγάλη απόφαση να μην επιστρέψει ξανά. Είχαν όλα κανονισθεί, ένα αυτοκίνητο θα τον περίμενε στο τέλος της παράστασής του στο Τορόντο και θα τον οδηγούσε σε ένα ασφαλές μέρος όπου θα γίνονταν οι απαραίτητες εργασίες των εγγράφων διαμονής. «Φοβήθηκα πολύ διότι δεν μπορούσα να είμαι ακριβώς στην ώρα μου στο αυτοκίνητο καθ’ ότι η παράσταση είχε 15 λεπτά καθυστέρηση» θυμάται ο χορευτής. «Οταν κατευθυνόμουν τελικά προς το αυτοκίνητο ενώ οι άλλοι ρώσοι χορευτές πήγαιναν στο λεωφορείο, κάποιος από αυτούς φώναξε: «Ε, πού πας, Μιχαήλ, από εδώ είναι το λεωφορείο». Το μόνο που έκανα ήταν να μην κοιτάξω πίσω μου και να μείνω πιστός στην απόφασή μου».

Ο πιο διάσημος χορευτής του κόσμου ζει πλέον «ευτυχισμένος, χωρίς έννοιες και σκοτούρες», όπως δηλώνει ο ίδιος. Η Δύση τού χάρισε ακόμη περισσότερες επιτυχίες, δόξα και χρήμα καθώς και μια υπέροχη οικογένεια. Οσο για τις παλιές ημέρες τις αποκαλεί «εφιάλτη χωρίς τέλος» και δεν θέλει να τις θυμάται. «Η ζωή συνεχίζεται. Πρέπει να κοιτάμε πάντα μπροστά».

(ΤO ΒΗΜΑ, 08/08/1999)


Living in the darkness
Sleeping in the light of day
Waiting on the bad luck to pass
When there ain't no other way
Though I maybe down and out but you best not believe
I could fall down twenty flights and still and land on my feet

Hay
Yeah yeah
Alright
Yeah you've got to prove me wrong
Hey
You can't tie me down to one place
There's fire in my feet
Till I find my home again
Anywhere on the streets
Take my freedom from me put me where I don't belong
I will come back twice a strong
Just prove me wrong
Yeah
Just prove me wrong
Hay

Oh wake up on the morning
There are things look bad for me
I'm gonna find a place that I can live
On my own terms and my own way
Raised up from this restriants I'm under
The way things have to be
I will raise up above this wall that stands in front of me

Hey
Yeah yeah oh
Just prove me wrong
Yeah
Lead me to the edge of everything that I desire
Let the passion burn in me
Like flames of fire

Throw me in the deepest and try to hold me down to long
I will come back twice as strong

Yeah
Got to prove me wrong
Oh
Prove me wrong
Well
Prove me prove me wrong
Ah
Prove me wrong

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.