Μπετόβεν: Η Επίσημη Λειτουργία

Ο 19ος αιώνας βρήκε τον Μπετόβεν διαφορετικό. Απαλλαγμένος από το μοτίβο των προηγούμενων κλασσικών, ο συνθέτης άρχισε να διευρύνεται σε ασυνήθιστες φόρμες και τονικότητες προκειμένου να ενδυναμώσει την εκφραστικότητα. Η επιδίωξη αυτής της έντονης εκφραστικότητας υπήρξε το χαρακτηριστικό της Ρομαντικής περιόδου και ακολουθήθηκε και από τους διαδόχους του, Λιστ, Μπερλιόζ, Μέντελσον.

Για τον Μπετόβεν, το αποκορύφωμα αυτής της μεγαλειότητας αποδόθηκε στην Ηρωική, την 3η Συμφωνία. Ηρωική χαρακτηρίστηκε από πολλούς και η τελευταία αυτή περίοδος του συνθέτη, με τη φαντασία του να επεκτείνεται και σε άλλα έργα διαφορετικών ειδών όπως στη μοναδική του όπερα Φιντέλιο (1803-1805) και στο 5ο Κονσέρτο για Πιάνο (Αυτοκράτορας).

Η ιστορία γύρω από τη σύνθεση της Επίσημης Λειτουργίας (Missa Solemnis) δεν ήταν και τόσο απλή. Ο Μπετόβεν ξεκίνησε το έργο το 1819 με σκοπό να παρουσιαστεί στην τελετή χειροτονίας του αρχιδούκα Ροδόλφου, γιο του αυτοκράτορα Λεοπόλδου Β’. Σαν παιδί, υπήρξε ένας από τους καλύτερους μαθητές του, κι όταν εξελέγη καρδινάλιος τον Απρίλιο του 1819 για να ανακηρυχθεί, τον Ιούνιο του ίδιου έτους, Αρχιεπίσκοπος στη Μοραβία, ο Μπετόβεν θέλησε να του αφιερώσει ένα μεγαλοπρεπές έργο, ευχαριστώντας τον, για τη βοήθεια που του είχε δώσει ο αδερφός του, Αυτοκράτορας της Αυστρίας, Φραντς ο ΙΙος όταν του είχε προσφέρει μια γενναιόδωρη χορηγία με αντάλλαγμα την παραμονή του στη Βιέννη.

Ο Μπετόβεν θέλησε να αφιερωθεί εξ ολοκλήρου στο έργο αυτό και αυτός ήταν ο λόγος που είχε αναβάλει τη σύνθεση της 9ης. Η πολυπλοκότητα του ίδιου του έργου όμως, καθώς και προσωπικά προβλήματα όπως η επιδείνωση της ήδη επιβαρυμένης του υγείας, αλλά και η διεκδίκηση της κηδεμονίας του ανηψιού του Καρλ, τον εμπόδισαν να είναι συνεπής στην προθεσμία που είχε μετατεθεί για τις 9 Μαρτίου του 1820, με αποτέλεσμα το έργο να ολοκληρώνεται την άνοιξη του 1823 και να παρουσιάζεται για πρώτη φορά στις 7 Απριλίου του 1824, στην Αγία Πετρούπολη.

Αρχικά ο συνθέτης μετέφρασε το κείμενο από τα λατινικά στα γερμανικά κάνοντας μικρές τροποποιήσεις για περισσότερη εκφραστικότητα, και γράφοντας σε μικρά σημειωματάρια, προκειμένου να χωράνε στην τσέπη του έτσι ώστε να τα κουβαλάει πάντα μαζί του προκειμένου να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος να καταγράψει την έμπνευσή του.

Είναι γνωστό πως ο Μπετόβεν πίστευε σε μια ανώτερη δύναμη, αν και ποτέ δεν υπήρξε συνεπής στα εκκλησιαστικά του καθήκοντα, καθώς ούτε στις λειτουργίες παρίστατο ούτε και ήταν μέλος κάποιας ενορίας. Του πήρε περίπου ένα χρόνο για να μπορέσει να συνδυάσει το σεβασμό στο εκκλησιαστικό ύφος και το δικό του προσωπικό πιστεύω. Η Επίσημη Λειουργία, όπως πίστευε ο Μπετόβεν θα μπορούσε να εκτελεστεί και σε άλλους χώρους πλην της εκκλησίας, έχοντας ως απώτερο σκοπό να αφυπνίσει και να μεταλαμπαδεύσει για πάντα τα θρησκευτικά συναισθήματα στους τραγουδιστές, και πάνω από όλα στους ακροατές. Και κατάφερε να μεταδώσει παγκόσμιες θρησκευτικές ιδέες, όχι τόσο με τα λόγια, όσο με τη μεγαλοπρέπεια της θείας μουσικής του.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.